Het Water en de Wachters:

Een Reflectie op Macht en Beweging

De fabel van de rivier en de Wachters is een tijdloze metafoor voor de dynamiek tussen macht, verandering en strategie. In de diepere lagen van het verhaal schuilt een les over de subtiele krachten die bepalen of een beweging zal slagen of vastlopen in weerstand. De rivier staat symbool voor revolutie en transformatie, terwijl de Wachters—de Tapir, de Anaconda en de Jaguar—de gevestigde orde belichamen, die zowel behoeders als blokkerende krachten kunnen zijn.

Een invloedrijk studie over veranderingsprocessen kan men vinden in het artikel: “Hegels invloed op politiek en filosofie.”

De Onvermijdelijkheid van Beweging

Water is de essentie van verandering. Het zoekt altijd een weg, zij het door kracht of door aanpassing. Dit principe weerspiegelt zich in sociale en politieke omwentelingen: een revolutie die zich blindelings tegen de gevestigde macht stort, kan zichzelf uitputten tegen een muur van weerstand. Dit zagen we in de post-jungleoorlog in Suriname, waar militaire macht alleen niet volstond om de koers van de natie te bepalen. Het idee van een puur militaire overwinning verdampte in de mist van politieke belangen en verborgen agenda’s.

De rivier in het verhaal leert dit principe door schade en schande. In haar eerste woede botst zij op de rotsen, zoals bewegingen in de geschiedenis zich vaak stuklopen op de structuren die ze willen omverwerpen. Maar de rivier leert een cruciale les: het is niet de brute kracht die haar zal laten zegevieren, maar de kunst van het omleiden, het infiltreren, het sluipend doordringen van het fundament van de Wachters.

De Wachters: Bewakers of Gevangenbewaarders?

De Tapir, de Anaconda en de Jaguar zijn geen willekeurige figuren in deze fabel. Ze symboliseren verschillende aspecten van de gevestigde macht:

• De Tapir: De oude structuren, traag maar standvastig, die verandering tegenhouden uit gewoonte en angst voor instabiliteit. De Tapir is de bureaucratie, de wetgeving, de instituten die traag bewegen, maar niettemin een obstakel vormen voor de onstuimige rivier.
• De Anaconda: De verborgen macht, die zich schuilhoudt in de diepte en alleen toeslaat als het nodig is. Dit is de invloed achter de schermen, de verborgen agenda’s, de geopolitieke belangen die beslissingen beïnvloeden zonder ooit direct zichtbaar te zijn.
• De Jaguar: De heerser van de nacht, de belichaming van pure macht en intimidatie. De Jaguar is de charismatische leider, de figuur die de touwtjes in handen lijkt te hebben, maar in werkelijkheid slechts een speler is in een groter spel.

Deze Wachters zijn niet noodzakelijk tegen verandering, maar ze willen controle behouden over de vorm en snelheid ervan. Dit weerspiegelt de situatie die Ronnie Brunswijk en zijn beweging ervoeren: er waren krachten die een politieke transitie wilden, maar niet via een militaire overname. Met deze onverwachte houding van de Surinamers is de steun van de bevolking voor militaire interventie uitgebleven wat de neopolitieke agenda bevroor en politici hun handen in onschuld proberen te wassen. Dit heeft mede ervoor gezorgd dat Suriname behoed is gebleven voor het lijdzame lot die vele andere Globale Zuidlanden hebben ondergaan door buitenlandse infiltraties en manipulaties tijdens hun revoluties. Hierin leeft onder de bevolking enigszins een gevoel van ‘We willen allemaal verandering, maar we gaan het op onze manier doen; gezamenlijk en vreedzaam.” – een duidelijk signaal naar buiten te geven om niet te bemoeien met interne aangelegenheden.

De vraag rijst welke factoren cruciaal waren dat Suriname verdere escalatie en bloedvergieting heeft weten te voorkomen waar andere Globale Zuidlanden niet aan konden ontsnappen.

Belangrijk is de vraag: is verzet een gevecht tegen de macht, of een gevecht om de macht?

De Tactiek van de Rivier: Overwinning zonder Botsing

De meest revolutionaire strategie is vaak niet confrontatie, maar infiltratie. De rivier in het verhaal ontdekt dat brute kracht haar niet verder helpt. In plaats daarvan omarmt zij de rotsen, doordringt hun basis en maakt hen langzaam tot onderdeel van haar eigen beweging. Dit is een strategie die veel succesvolle revoluties en politieke veranderingen hebben gebruikt: niet de directe aanval op de macht, maar de geleidelijke verschuiving van invloed en narratief.

Denk aan de manier waarop grote sociale bewegingen werken: vaak winnen zij niet door een directe aanval, maar door de machthebbers te dwingen hun positie te herzien, door publieke druk, door geleidelijke normalisering van nieuwe ideeën. In Suriname leidde dit uiteindelijk tot de druk voor vrije verkiezingen, niet door militaire macht alleen, maar door een strategische erkenning dat de ware overwinning lag in een onontkoombare verandering van de politieke realiteit.

De Les van de Rivier

De metafoor van de rivier en de Wachters is een les over geduld, strategie en de aard van ware verandering.

• Wie tegen de stroom in vecht, verliest energie en tijd.
• Wie de weerstand omzeilt en doordringt, bepaalt uiteindelijk de nieuwe loop van de geschiedenis.
• Ware macht ligt niet in de illusie van controle, maar in de kunst van het sturen zonder verzet.

In een wereld waar politieke, sociale en economische structuren vaak onwrikbaar lijken, is het de rivier die ons leert: niets is onwrikbaar, als je maar weet hoe je moet stromen.