Den Haag als spionagehoofdstad tijdens NAVO-top 2025

Door de redactie – 25 juni 2025

Den Haag – Voor even was Den Haag niet alleen politieke hoofdstad van Nederland, maar ook het zenuwcentrum van de internationale veiligheid. In een tijd waarin de geopolitieke spanningen in Europa toenemen, heeft de stad als gastheer van de tweedaagse NAVO-top op 24 en 25 juni een sleutelrol gespeeld in het versterken van de onderlinge solidariteit tussen de 32 lidstaten van het bondgenootschap.

Met duizenden diplomaten, militairen, veiligheidsexperts en wereldleiders binnen haar grenzen was Den Haag niet alleen het decor van formele vergaderingen, maar ook van strategische bilaterale gesprekken en ongekende veiligheidsmaatregelen.

Een historische top

De NAVO-top van 2025 wordt nu al als een van de belangrijkste in het bestaan van het bondgenootschap beschouwd. De oorlog in Oekraïne, de opkomst van China en spanningen in het Midden-Oosten zorgen voor hernieuwde bezinning op collectieve verdediging. Een van de meest besproken uitkomsten is de nieuwe afspraak dat NAVO-landen hun defensiebudgetten fors verhogen naar 5% van het bruto binnenlands product—een historisch hoge norm die de vorige 2%-richtlijn vervangt.

Hoewel president Trump tijdens de top aangaf dat deze norm niet voor de Verenigde Staten hoeft te gelden vanwege de langdurige Amerikaanse overbelasting, bleef de VS formeel toegewijd aan het bondgenootschap. Zijn houding werd door veel Europese landen geïnterpreteerd als een waarschuwing: de VS blijft betrokken, maar verwacht meer initiatief van Europa.

Oorlog in Oekraïne als drijvende kracht

De Russische agressie tegen Oekraïne vormde wederom het zwaartepunt van de gesprekken. President Volodymyr Zelensky was aanwezig in Den Haag, maar nam deze keer geen deel aan het plenaire overleg van de NAVO-leiders. Hij hield wel een toespraak in de Tweede Kamer, waarin hij opriep tot blijvende militaire en politieke steun.

Een volwaardig NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne is vooralsnog uitgesloten, met name zolang delen van het land bezet zijn door Russische troepen. Wel wordt gewerkt aan alternatieve vormen van veiligheidsgaranties, waaronder militaire steunpakketten en bilaterale verdragen tussen NAVO-landen en Oekraïne.

Samenwerking met defensie-industrie

Een ander belangrijk thema was de versterking van de samenwerking tussen NAVO en de defensie-industrie. Tijdens het Defense Industry Forum kwamen vertegenwoordigers van wapenproducenten, politici en militair strategen bijeen om te spreken over productiecapaciteit, innovatie en strategische autonomie. Frankrijk en Duitsland onderstreepten de noodzaak van een robuustere Europese wapenindustrie, minder afhankelijk van Amerikaanse leveranciers.

Veiligheidsoperatie van ongekende schaal

Met meer dan 8.500 deelnemers en medewerkers was Den Haag het toneel van een van de grootste veiligheidsoperaties ooit op Nederlands grondgebied. Operatie “Orange Shield” bracht duizenden politieagenten, marechaussees en buitenlandse beveiligingsteams op de been. Drones, helikopters en afluistervrije zones vormden het decor rondom het World Forum, waar de top plaatsvond.

Ook werd er nauwlettend gelet op mogelijke cyberdreigingen en spionageactiviteiten. Met zoveel inlichtingendiensten uit verschillende landen bijeen, sprak de Nederlandse media al snel van Den Haag als de tijdelijke “spionagehoofdstad van de wereld”.

Opvallende afwezigheid van verdeeldheid

Een van de meest verrassende aspecten van deze top was het gebrek aan interne verdeeldheid. In een bondgenootschap waar meningsverschillen gebruikelijk zijn, viel het op dat zelfs traditioneel kritische landen als Hongarije en Turkije zich gematigd opstelden. De gedeelde dreiging die uitgaat van het conflict in Oekraïne, evenals de vrees voor verdere escalatie met Rusland, lijkt landen dichter bij elkaar te brengen. De afwezigheid van openlijk verzet werd geïnterpreteerd als teken van een groeiend besef: de nood is hoog.

Nederlandse rol en symboliek

Namens Nederland waren demissionair premier Dick Schoof en minister Brekelmans van Defensie aanwezig. Opmerkelijk was ook de rol van voormalig premier Mark Rutte, die in zijn functie als NAVO-secretaris-generaal de top leidde. Dat deze plaatsvond in zijn geboortestad Den Haag, droeg bij aan de symboliek: Nederland manifesteerde zich als loyaal NAVO-lid én als bruggenbouwer binnen het bondgenootschap.

Slotverklaring en vooruitblik

De NAVO-top wordt op woensdagmiddag formeel afgesloten met een slotverklaring en persconferentie. Daarin zullen de gezamenlijke besluiten worden bekrachtigd en de koers voor de komende jaren worden toegelicht. Naar verwachting zullen thema’s als luchtverdediging, samenwerking met Indo-Pacifische partners en langetermijnsteun aan Oekraïne een prominente plaats krijgen.

Met deze top lijkt de NAVO zich klaar te maken voor een nieuwe fase in haar bestaan: eentje waarin geopolitieke waakzaamheid, industriële paraatheid en onderlinge solidariteit opnieuw het hart vormen van het bondgenootschap.