De Geopolitieke Impact van Oekraïense Steun voor Nederland

President Volodymyr Zelensky van Oekraïne heeft de Nederlandse Tweede Kamer toegesproken met een krachtig appel: “Laat Oekraïne niet alleen.” Zijn boodschap, uitgesproken in het hart van de Nederlandse democratie, was helder én geladen met urgentie. De toespraak vond plaats tijdens zijn bezoek aan de NAVO-top in Den Haag en markeert een belangrijk moment in de Europese steun aan Oekraïne — niet alleen militair, maar ook moreel, politiek en strategisch.

Maar wat vroeg Zelensky precies? En wat staat er voor Nederland op het spel?

Een staande ovatie — maar ook een politiek statement

Bijna alle Kamerleden stonden op om de Oekraïense president te verwelkomen. Zijn woorden gingen verder dan beleefdheden: hij riep op tot intensievere sancties tegen Rusland, meer militaire hulp, en benadrukte de rol van Nederland als hoeder van mensenrechten en internationaal recht. Den Haag, de stad van het Internationaal Strafhof, kreeg daarbij een symbolische lading.

Opvallende afwezige in dit eensgezinde moment was Forum voor Democratie (FVD), die de toespraak boycotte. Partijleider Thierry Baudet stelde dat “een buitenlands staatshoofd niets te zoeken heeft in het parlement” en bekritiseerde Oekraïne’s rol in het conflict.

Wat krijgt Oekraïne al?

Nederland is al sinds het begin van de oorlog in 2022 een van de meest actieve Europese bondgenoten van Oekraïne. Tot op heden heeft ons land:

• €5,88 miljard aan militaire steun geleverd,
• 600.000 drones mede gefinancierd, geproduceerd op Oekraïense bodem,
• F-16 gevechtsvliegtuigen, artilleriegranaten, voertuigen en medische uitrusting geleverd,
• Oekraïense soldaten getraind in samenwerking met NAVO-partners,
• En bijgedragen aan humanitaire hulp en wederopbouw.

In juni 2025 is daar een nieuw steunpakket van €175 miljoen aan toegevoegd.

Maar wat krijgt Nederland terug?

Hoewel er geen contract met rendement aan ten grondslag ligt, wordt de steun aan Oekraïne vaak beschreven als een geopolitische investering. Analisten wijzen op vier kernvoordelen:

1. Veiligheid – Door Oekraïne te helpen, wordt een bufferzone tegen Russische expansiedrang gecreëerd.
2. Invloed – Nederland verstevigt zijn positie binnen NAVO en EU als betrouwbare partner.
3. Toekomstige economie – Bedrijven die nu helpen, krijgen straks toegang tot miljardenprojecten rond wederopbouw.
4. Internationaal aanzien – Als zetel van internationaal recht draagt Nederland bij aan de handhaving van de wereldorde.

Met andere woorden: het gaat niet alleen om Oekraïne, maar ook om wie straks de wereldorde mede vormgeeft.

De strijd om grondstoffen

Achter het oorlogsgeweld schuilt een onderliggende strijd: wie krijgt toegang tot de grondstoffen van de toekomst? Oekraïne herbergt grote hoeveelheden lithium, grafiet, titanium, en zeldzame aardmetalen — essentieel voor batterijen, zonnepanelen, militaire technologie en de energietransitie. Veel van deze voorraden liggen in gebieden die momenteel onder Russische controle staan, zoals Donetsk en Zaporizja.

Controle over deze grondstoffen betekent economische én technologische macht. Daarom zien velen de oorlog niet louter als een conflict over landsgrenzen, maar als een strategisch gevecht over de wereld van morgen.

En buiten Oekraïne?

Zelensky’s oproep aan Nederland past in een groter schaakspel. Terwijl Rusland en China steeds meer invloed winnen in Afrika, waar ze deals sluiten voor mijnbouwrechten en infrastructuurprojecten, versterkt het Westen zijn positie in het Midden-Oosten. Denk aan banden met Saoedi-Arabië, Egypte, Israël. Beide regio’s zijn cruciaal in het spel om energie, technologie en veiligheid.

Door Oekraïne te helpen, probeert het Westen ook zijn greep op de wereldwijde invloedssferen te behouden.

Wie is Zelensky eigenlijk?

Dat een voormalig komiek en acteur nu het gezicht is van het Europese verzet tegen autoritarisme blijft fascinerend. In de populaire serie Dienaar van het Volk speelde Zelensky een leraar die per toeval president werd. In 2019 werd fictie werkelijkheid: hij richtte een partij op met dezelfde naam en werd verkozen met 73% van de stemmen.

Zijn opmars was geen toeval, zeggen velen nu. De serie fungeerde als branding, zijn mediabedrijf als campagnebasis, en de frustratie van Oekraïners over corruptie als brandstof.

Het grotere plaatje

Wie alleen kijkt naar Zelensky’s toespraak als een verzoek om “meer geld en wapens”, mist het bredere kader. Het is een diplomatieke zet in een globale strijd om veiligheid, economische invloed en technologische voorsprong. Oekraïne is daarin voor het Westen zowel een frontlinie als een morele testcase.

Zelensky vraagt niet alleen hulp — hij biedt ook iets terug: een buffer tegen Russische agressie, een kans op toegang tot een toekomstig bloeiende economie, en het behoud van een op regels gebaseerde wereldorde.

En Nederland?

Voor ons land is het een moment van keuze. Niet alleen over steunpakketten, maar over de rol die Nederland wil spelen in de wereld van morgen. Neutraal toekijken of actief mee vormgeven?

De geschiedenis zal zich herinneren wie opstond, wie wegkeek — en wie investeerde in meer dan alleen wapens: in principes, stabiliteit en vooruitzicht.