🎭 Hamas als Excuus: Het Masker van Macht

In de wereld van conflicten en allianties bestaan er weinig zuiverheden. Achter elke oorlog, elke diplomatieke verklaring, elke raketaanval schuilt vaak een strategie — soms cynisch, soms pragmatisch, maar zelden puur. Een van de meest intrigerende en controversiële vraagstukken van de 21e eeuw is de complexe relatie tussen Israël en Hamas. Terwijl ze zich publiekelijk profileren als bittere vijanden, stellen sommige analisten dat Hamas niet alleen een vijand is, maar ook een functionele aanleiding — een politieke én militaire legitimatie — voor beleidsdoelen die Israël al jaren koestert.

🧠 Historische Fundamenten: Waar komt Hamas vandaan?

Hamas werd in 1987 opgericht als een afsplitsing van de Moslimbroederschap, en ontstond in de context van de Eerste Intifada tegen Israëlische bezetting. Anders dan de seculiere PLO — die poogde via diplomatie internationale erkenning te krijgen — koos Hamas voor een fundamenteel islamistisch perspectief met een religieuze legitimatie van de strijd tegen Israël.

Ironisch is dat Hamas juist in de beginfase indirect gesteund werd door Israël, dat de opkomst van islamisten zag als een strategisch tegenwicht tegen de PLO. De seculiere, nationalistische Palestijnse beweging werd immers gezien als een bedreiging voor diplomatieke normalisatie, terwijl Hamas met zijn radicale ideologie eerder als een intern probleem kon worden afgezet.

Premier Netanyahu zei eens: “Wie de vestiging van een Palestijnse staat wil dwarsbomen, ontkomt er niet aan Hamas te blijven ondersteunen.”

🎯 Hamas als excuus en instrument

Als we Hamas beschouwen als een politiek instrument, dan vallen een aantal patronen op:

• Elke gewelddadige aanval van Hamas — hoe gruwelijk ook — wordt gevolgd door Israëlische militaire acties die verder gaan dan alleen verdediging. Ze omvatten:
• Systematische vernietiging van infrastructuur.
• Degradatie van Palestijns bestuur in Gaza.
• Maatregelen die de tweestatenoplossing feitelijk onmogelijk maken.
• Internationale legitimiteit: Geweld van Hamas geeft Israël de kans om zich te positioneren als slachtoffer en verdediger van het Westen tegen “Islamitisch extremisme”.
• Interne politieke dynamiek:
• Hamas-aanvallen versterken de positie van rechtse, expansionistische Israëlische politici.
• De roep om veiligheid verdringt de roep om vrede en diplomatie.
• Linkse stemmen in Israël worden gemarginaliseerd wanneer veiligheid boven mensenrechten wordt gesteld.

🔄 Wederzijdse afhankelijkheid?

Het bizarre is dat Hamas en Israël elkaar — ondanks hun oorlogen — structureel nodig hebben:

• Voor Hamas:
• Israël is het ultieme vijandbeeld dat interne legitimiteit versterkt.
• De cyclus van oorlog en martelaarschap biedt religieuze en ideologische cohesie in Gaza.
• Tegelijkertijd leidt het tot internationale fondsen en steun voor wederopbouw.
• Voor Israël:
• Hamas voorkomt diplomatie met gematigde Palestijnen.
• De status quo in Gaza rechtvaardigt een voortdurende militaire aanwezigheid.
• Het biedt een argument voor het uitblijven van een Palestijnse staat.

Deze dynamiek creëert een perverse symbiose waarin beide partijen elkaar bestrijden, maar tegelijkertijd gebruiken en nodig hebben. De conflict-industrie die hieruit voortkomt, omvat wapenindustrie, geopolitieke allianties en media-narratieven.

🌍 Internationaal: Wie steunt wie?

De geopolitieke lagen achter deze relatie zijn net zo fascinerend als verontrustend:

• Het Westen en islamistische groepen:
• In Afghanistan werden jihadisten gesteund door de VS tegen de Sovjets.
• In Syrië kregen islamistische rebellen steun van westerse en regionale mogendheden om Assad te verzwakken.
• Ironisch is dat seculiere pan-Arabisten — historisch de bondgenoten van de Sovjet-Unie en Rusland — nu de tegenstanders zijn van door het Westen gesteunde islamisten.
• Pan-Arabisten en Moskou:
• Assad, Nasser, Saddam — allen pan-Arabisten met seculiere en anti-imperialistische motieven — vonden hun steun bij Moskou.
• Hun verzet tegen Israël werd gelegitimeerd door een alliantie tegen het Westen.
• De huidige steun van Rusland aan Assad laat zien dat deze historische lijn zich voortzet, ondanks alle chaos in het Midden-Oosten.

Deze geopolitieke puzzel toont hoe ideologische vijanden soms pragmatische bondgenoten worden. Israël werkt indirect samen met islamisten om seculiere regimes te verzwakken, terwijl Rusland seculiere Arabieren steunt tegen jihadisten.

🕰️ Terug naar de bron: Het Grootverhaal

Wat we zien is een omkering van rollen en bondgenootschappen:

Stroming	Historische Bondgenoot	Huidige Bondgenoot
Islamisme	Westerse mogendheden (tegen Sovjet)	Nog steeds vaak het Westen (tegen Assad)
Pan-Arabisme	Nazi-Duitsland (voor 1945), Sovjet-Unie (na 1945)	Rusland (na 1991)
Israël	VS, soms indirect met islamisten	Conservatieve coalitie inclusief Arabische staten

In deze context is het niet verwonderlijk dat Hamas tegelijk vijand en excuus is. De geschiedenis leert ons dat vijanden soms effectiever zijn dan bondgenoten — mits goed gepositioneerd.

📉 Wat betekent dit voor vrede?

Echte vrede vereist deconstructie van deze perverse allianties. Zolang Hamas en Israël elkaar nodig hebben als politieke karikaturen, zal dialoog worden gesaboteerd. De Palestijnse bevolking betaalt de prijs, terwijl geopolitieke spelers de winst incasseren.

📣 Slotreflectie

Als burgers, denkers en schrijvers hebben we de plicht om achter de schermen te kijken. Wat als de oorlog tussen Hamas en Israël niet alleen een religieus conflict is, maar een geplande strategische dans waarin beide partijen hun posities versterken door conflict te simuleren?

Wat als vrede niet onmogelijk is, maar ongewenst — omdat het de fundamenten van macht, controle en internationale strategie zou doen wankelen?

En wat als wij, als lezers en burgers, de echte sleutel zijn tot verandering — door te weigeren mee te gaan in simpele narratieven en te eisen dat politieke en militaire besluiten aan hogere ethische standaarden worden getoetst?