De PVV: macht, identiteit en de mythe van het volk

📍 Rotterdam vibes — voor iedereen die wakker wil blijven in tijden van politieke rookgordijnen.

Inleiding: De belofte van verandering, de praktijk van afleiding

We leven in een tijd waarin politieke partijen ons gouden bergen beloven: lagere huren, betaalbare zorg, minder migratie, meer veiligheid. Maar wat gebeurt er als die beloften niet worden waargemaakt — en de partij die ze deed tóch blijft zitten? En wat als diezelfde partij pas opstapt wanneer een buitenlandse diplomatieke kwestie opspeelt, zoals kritiek op Israël?

Welkom in het tijdperk van de PVV, waar retoriek regeert en symboliek zwaarder weegt dan beleid. Dit artikel is geen afrekening, maar een uitnodiging tot helderheid. Want als we willen begrijpen wat er écht speelt, moeten we voorbij de headlines durven kijken.

1. De PVV: Van protestpartij naar machtsspeler

De Partij voor de Vrijheid (PVV) begon als een proteststem. Tegen “de elite”, tegen “de islamisering”, tegen “de linkse media”. Maar inmiddels is de partij een vaste speler in het politieke landschap — met ministers, beleidsmacht en een stevige achterban.

Toch blijft de structuur van de partij opmerkelijk:

• Geen leden (alleen Geert Wilders is officieel lid).
• Geen interne democratie.
• Geen transparantie over besluitvorming.

Dat betekent: de PVV is geen klassieke volksvertegenwoordiger, maar een ideologisch geregisseerde beweging. En dat zie je terug in de keuzes die ze maakt.

2. De binnenlandse beloften: veel woorden, weinig daden

Laten we de feiten op een rij zetten:

• Huurverlaging: beloofd, maar niet gerealiseerd.
• Zorgpremie omlaag: beloofd, maar bleef gelijk of steeg.
• Streng asielbeleid: aangekondigd als “het strengste ooit”, maar afgezwakt door coalitiepartners en juridische barrières.

Toch bleef de PVV in de coalitie. Ministers als Agema en Faber gaven toe dat ze “bevelen van bovenaf” kregen — en dat hun plannen niet uitvoerbaar waren. Maar in plaats van opstappen, bleven ze zitten. Totdat er iets gebeurde wat wél als breekpunt werd gezien…

3. Israël als ideologisch ankerpunt

Toen minister Veldkamp (NSC) een kritische brief stuurde over Israël’s optreden in Gaza, zonder overleg met de PVV, was het raak. Wilders noemde het “belachelijke anti-Israël maatregelen” en trok de stekker uit de coalitie.

Waarom? Omdat Israël voor de PVV geen gewoon dossier is, maar een identiteitsvraagstuk. De partij ziet Israël als:

• Bondgenoot in de strijd tegen islam.
• Symbool van “westerse beschaving”.
• Morele toetssteen: kritiek op Israël = verraad aan het Westen.

Dat betekent: waar binnenlandse mislukkingen worden geslikt, is diplomatieke afvalligheid rond Israël onaanvaardbaar.

4. Extreemrechtse uitingskenmerken: herken de patronen

Wat we hier zien, past in een breder patroon van extreemrechtse retoriek. En die is herkenbaar:

• Geloof in groepssuperioriteit (“eigen volk eerst”).
• Zondebokdenken (migranten als oorzaak van alle problemen).
• Scheldretoriek (deugvolk, kansenparels, linkse kerk).
• Verbaal geweld (“strijd”, “frontlinie”, “zuivering”).
• Samenzweringsdenken (elites, media, VN als vijand).
• Anti-democratische tendensen (wantrouwen tegenover instituties).

Deze stijl is niet nieuw. Maar wat opvalt, is hoe effectief ze is in het mobiliseren van woede — en het afleiden van structurele problemen.

5. De mythe van “het volk”

De PVV zegt op te komen voor “de gewone Nederlander”. Maar wie is dat eigenlijk?

• Is het de starter in Crooswijk die geen woning kan vinden?
• De zorgverlener in Delfshaven die kampt met onderbezetting?
• De student die worstelt met studieschuld en mentale druk?

Vaak niet. Want “het volk” in PVV-retoriek is een geconstrueerde categorie: seculier, westers, anti-migratie, en vaak exclusief gedefinieerd. Wie daar niet in past — moslim, activist, kunstenaar, zorgverlener met een migratieachtergrond — wordt als “de ander” gepositioneerd.

Dat is geen representatie. Dat is regie.

6. Rotterdam als spiegelstad

In Rotterdam zie je de spanning tussen retoriek en realiteit haarscherp. Hier wonen mensen van meer dan 170 nationaliteiten. Hier wordt zorg verleend door mensen met roots in Suriname, Turkije, Kaapverdië, Syrië. Hier worden protesten gevoerd én bruggen gebouwd.

Als de PVV zegt dat Nederland “omgevolkt” wordt, dan is dat niet alleen historisch onjuist — het is ook een aanval op de realiteit van steden als Rotterdam. Want Nederland is altijd een migratieproject geweest:

• Willem van Oranje was een Duitse prins.
• De VOC haalde mensen uit Azië, Afrika en Zuid-Amerika.
• Het koningshuis is een product van Europese vermenging.

Omvolking is geen complot. Het is geschiedenis.

7. Wat nu? De noodzaak van helderheid

Als jongvolwassenen in Rotterdam hebben we recht op meer dan retoriek. We hebben recht op:

• Transparantie: wie beslist er écht?
• Representatie: wie spreekt namens ons?
• Dialoog: hoe bouwen we bruggen in plaats van muren?

Dat vraagt om media die durven doorvragen. Om onderwijs dat context biedt. En om platforms zoals Soemo’s WijsNieuws die ruimte maken voor nuance, reflectie en verbinding.

Slotwoord: Van rookgordijn naar realiteit

De PVV zegt: “Wij zijn de stem van het volk.” Maar als die stem zwijgt bij binnenlandse mislukkingen en pas spreekt bij diplomatieke symboliek, dan moeten we ons afvragen: voor welk volk?

Dit artikel is geen aanval, maar een uitnodiging. Om wakker te blijven. Om door het rookgordijn heen te kijken. En om samen te bouwen aan een stad — en een land — waarin iedereen telt.

Want Rotterdam is geen strijdtoneel. Het is een spiegel. En wat we daarin zien, hangt af van wat we durven erkennen.