De Geopolitiek van Zeldzame Aardmetalen

Rotterdam – Loop door Crooswijk of Delfshaven en je voelt het onder je voeten: de stenen dragen verhalen van handel, strijd en koppigheid. Rotterdam weet wat het betekent om niet te buigen. En juist dat gevoel van straatwijsheid, van rechtvaardigheid en van furie tegen uitbuiting, kleurt de wereldpolitiek van nu. Want wat zich afspeelt in Caracas, Nuuk, Abuja of Den Haag, raakt direct aan de prijs van energie, de toekomst van technologie en de vrijheid van mensen.

De Verenigde Staten, ooit de trotse reus die alles zelf kon, staan nu gevangen in ketens van afhankelijkheid. Dertig jaar geleden was er autonomie. Nu is er afhankelijkheid van China voor zeldzame aardmetalen, van Europa voor chipmachines, van Saoedi-Arabië voor olie. En de reus schreeuwt, slaat om zich heen, probeert terug te grijpen naar een verleden dat niet meer bestaat.

Caracas als precedent

De ontvoering van Nicolás Maduro was geen geïsoleerde Latijns-Amerikaanse episode. Het was een demonstratie van macht. Washington liet zien: wij kunnen een leider uit zijn eigen huis halen, wij kunnen hem neerzetten als trofee.

Advertentie

Het argument? Drugs. Een verhaal over kartels en corruptie. Maar de straat weet beter: het ging om olie, om controle, om een signaal naar de wereld. Het was een toneelstuk, een waarschuwing. En dat waarschuwingsschot klinkt nu door in Groenland, in Denemarken, in Brussel.

Colombia’s gebroken belofte

Toen Trump zijn vinger naar Colombia wees, kwam er een reactie op X die door merg en been ging: “Kom me maar halen. Ik heb gezworen nooit meer wapens te gebruiken, maar nu zal ik ze weer oppakken.”

Die zin is geen losse bravoure. Het is een bekentenis dat vrede fragiel is. Colombia, getekend door decennia van guerrilla, had geprobeerd de wapens te begraven. Maar Amerikaanse dreiging wekt oude geesten. Het is een signaal naar de bevolking: bereid je voor, want de belofte van rust kan breken.

Groenland: ijs en goud

Nu draait alles om Groenland. Een eiland van stilte en ijs, maar onder dat ijs liggen schatten: zeldzame aardmetalen, uranium, olie en gas. Officieel autonoom, maar onderdeel van Denemarken en dus verbonden met de EU.

Trump sprak over “alle opties” voor Groenland. Dat klinkt als een echo van Caracas. Als Maduro kon worden meegenomen, waarom zou Groenland niet kunnen worden betwist?

Voor Brussel is dit onaanvaardbaar. De zeldzame aardmetalen van Groenland zijn geen luxe. Ze zijn de motor van de energietransitie. Zonder neodymium geen windturbines. Zonder lanthaan geen batterijen. Zonder dysprosium geen elektrische motoren. Groenland is de sleutel tot de toekomst.

De stille kracht van zeldzame aardmetalen

Zeldzame aardmetalen zijn de onzichtbare motor van ons leven. Ze zitten in je telefoon, in je auto, in de radars van straaljagers, in de lasers van ziekenhuizen. Ze zijn de nieuwe olie van de 21e eeuw.

China beheerst de raffinage. Niet alleen de mijnbouw, maar vooral het proces dat deze elementen bruikbaar maakt. Negentig procent van de wereldwijde verwerking gebeurt in China. Dat betekent dat de Verenigde Staten, met al hun tanks en raketten, afhankelijk zijn van hun grootste rivaal.

Het is een paradox: de supermacht die zijn militaire macht bouwt op materialen die via Beijing lopen.

De machtigste mannen

Chips en de Nederlandse spil

Naast de metalen zijn er de chips. En hier staat Nederland in het midden van de storm. ASML, een bedrijf dat in Veldhoven machines bouwt, is de enige leverancier van EUV-technologie. Zonder die machines geen geavanceerde chips.

China weet dit. De VS weten dit. En Nederland voelt de druk.

De verwijdering van Zhang Xuezheng bij Nexperia was geen Nederlandse blunder. Het was geopolitiek. Waarschijnlijk een Amerikaanse zet, uitgevoerd via Den Haag. China reageerde door chipexport te blokkeren. De Europese auto-industrie dreigde stil te vallen. BMW, Mercedes, Porsche—allemaal afhankelijk van die stroom. Alleen een Europese gezant die in Beijing smeekte, hield de motoren draaiend.

De scheuren in de petrodollar

Decennia lang was olie gelijk aan dollars. Elke barrel versterkte Amerika’s financiële macht. Maar Saoedi-Arabië brak met die traditie. Nigeria volgde. Olie kan nu in yuan, in euro’s, in andere valuta worden verhandeld.

Trump’s woorden over “genocide op christenen” in Nigeria waren een masker. Net zoals “drugshandel” in Venezuela. Het echte probleem was het verlies van de dollarhegemonie.

Zonder de petrodollar verliest Amerika zijn grip. Sancties worden zwakker. De dollar verliest zijn troon.

Het Midden-Oosten als domino

Qatar, ooit een trouwe bondgenoot, werd door Washington laten vallen. Israël werd gekozen. Hamas werd het excuus.

Saoedi-Arabië voelde zich verraden. Het zocht nieuwe partners, versterkte banden met Pakistan, een land met nucleaire macht. En fluisterde over een eigen nucleair programma. Iran, de eeuwige rivaal, is al ver gevorderd. De Golf dreigt een nucleair schaakbord te worden.

De keuze van Amerika voor Israël boven Qatar kan een kettingreactie veroorzaken die de regio voorgoed verandert.

Europa’s last

Europa worstelt intussen met een energiecrisis. Het verlies van Russisch gas na de oorlog in Oekraïne heeft diepe sporen getrokken. Uranium is onzeker. LNG is duur.

En nu Groenland. De EU moet 800 miljard extra investeren in defensie, terwijl intern verdeeldheid groeit. Denemarken wil bescherming. Brussel wil autonomie. Maar Washington laat zien dat het bereid is tot harde actie.

De American Service-Members’ Protection Act, de “Hague Invasion Act”, ligt nog steeds klaar. In theorie kan de VS Den Haag binnenvallen als het ICC Amerikaanse militairen vasthoudt. Symbolisch, ja. Maar de symboliek is zwaar: zelfs bondgenoten zijn niet veilig.

De straat voelt het

Dit is geen verhaal van verre hoofdsteden. Het is een verhaal dat door de straten van Rotterdam loopt. Het bepaalt de prijs van energie, de beschikbaarheid van auto’s, de toekomst van banen.

De haven voelt het. Containers komen, schepen vertrekken, en achter elke beweging schuilt een keten van olie, chips en metalen. Vrijheid is niet alleen een vlag. Het is warmte in de winter, een telefoon die werkt, een stad die leeft.

Groenland in het vizier van Donald Trump

De paradox van macht

De Verenigde Staten willen terug naar de autonomie van dertig jaar geleden. Maar de wereld is veranderd. Globalisering kan niet worden teruggedraaid. China beheerst de metalen. Nederland beheerst de chipmachines. Saoedi-Arabië breekt met de dollar.

De reus schreeuwt, maar de ketens zijn echt. En elke zet—Maduro, Colombia, Groenland—laat zien hoe wanhopig de poging is om verloren macht terug te winnen.

Europa staat ertussen. Denemarken’s Groenland is niet alleen ijs, maar de sleutel tot autonomie. Den Haag is niet alleen een stad, maar een symbool van recht dat zelfs Amerika vreest.

Slot: de straat weet

De straat weet dat vrijheid fragiel is. Dat rechtvaardigheid niet vanzelf komt. Dat de wereld verschuift onder onze voeten.

Rotterdam voelt het ritme. Het voelt de furie tegen armoede, de lust voor het leven, het idealisme voor een betere wereld. Het weet dat geschiedenis niet in stilte wordt geschreven, maar in de clash van macht en de veerkracht van mensen die weigeren te buigen.


Gepost op

in

door

Reacties

Plaats een reactie